De minimale duur van een ontzegging van de rijbevoegdheid (OBM) hangt af van de overtreding en de omstandigheden van het geval. Bij een eerste overtreding van rijden onder invloed kan de rechter al een OBM opleggen van enkele maanden, maar er is geen wettelijk vastgesteld minimum dat voor alle gevallen geldt. De rechter heeft ruimte om maatwerk toe te passen, binnen de grenzen die de wet en de LOVS-oriëntatiepunten stellen. In dit artikel beantwoorden we de meest gestelde vragen over de duur van een rijontzegging, het verschil met rijbewijsinvordering, en wat je kunt doen om de gevolgen te beperken.
Wat bepaalt de duur van een rijontzegging?
De duur van een ontzegging van de rijbevoegdheid (OBM) wordt bepaald door de ernst van de overtreding, de hoogte van het alcoholpromillage of de snelheidsoverschrijding, je rijervaring (ervaren of beginnend bestuurder), en je strafblad. Rechters gebruiken de LOVS-oriëntatiepunten als richtlijn, maar mogen daarvan afwijken op basis van de specifieke omstandigheden van jouw zaak.
Bij verkeersstrafrecht spelen meerdere factoren een rol. Hoe hoger het alcoholgehalte, hoe langer de verwachte OBM. Hetzelfde geldt voor de snelheidsoverschrijding: 50 km/h te hard is een andere categorie dan 80 km/h te hard. Ook telt mee of er sprake was van een verkeersongeval, of anderen gevaar liepen, en of je eerder al veroordeeld bent voor een vergelijkbaar feit.
Voor beginnende bestuurders gelden strengere normen. De grens voor rijden onder invloed ligt bij hen al op 350 µg/l uitgeademde lucht of 0,8 mg/ml bloed, terwijl ervaren bestuurders pas boven de 570 µg/l of 1,3 mg/ml in de verplichte invorderingscategorie vallen. Dat verschil werkt door in de hoogte van de straf die de rechter uiteindelijk oplegt.
Wat zijn de wettelijke minimums per overtreding?
De wet stelt geen universeel wettelijk minimum voor een OBM. De rechter heeft bij de meeste verkeersovertredingen de vrijheid om te bepalen of een OBM wordt opgelegd en hoe lang die duurt. Wel geven de LOVS-oriëntatiepunten per categorie een richtlijn, die in de praktijk als vertrekpunt dient.
Ter illustratie: bij een eerste overtreding van rijden onder invloed met een alcoholgehalte net boven de grens gaat de rechter doorgaans uit van een OBM van enkele maanden. Naarmate het gehalte stijgt, loopt de richtlijn op. Bij recidive of een ernstig verkeersongeval kan de OBM oplopen tot meer dan een jaar.
Bij excessieve snelheidsovertredingen (meer dan 50 km/h te hard) is invordering van het rijbewijs al verplicht bij staandehouding. De uiteindelijke OBM hangt af van de hoogte van de overschrijding en de locatie, zoals een schoolzone of snelweg. Ook hier geldt: geen wettelijk minimum, maar wel duidelijke richtlijnen die rechters in de praktijk volgen.
Kan een rechter onder het wettelijk minimum gaan?
Omdat er voor de meeste verkeersovertredingen geen wettelijk vastgesteld minimum geldt, kan de rechter in principe ook kiezen voor een geheel voorwaardelijke OBM of zelfs helemaal geen OBM opleggen. Dit is uitzonderlijk, maar het is mogelijk als de omstandigheden daartoe aanleiding geven.
Een rechter kan bijvoorbeeld een OBM geheel voorwaardelijk opleggen als je werk of mantelzorgtaken zwaar wegen, als je een blanco strafblad hebt, of als er verzachtende omstandigheden zijn die goed zijn onderbouwd. Een voorwaardelijke OBM betekent dat je je rijbewijs houdt, maar dat de straf alsnog ten uitvoer wordt gelegd als je binnen de proeftijd opnieuw de fout ingaat.
Het is belangrijk om te weten dat de rechter dit niet automatisch doet. Je moet actief argumenten aanvoeren waarom een lagere of voorwaardelijke straf gerechtvaardigd is. Dat is precies waar een gespecialiseerde advocaat het verschil kan maken. De uitkomst hangt altijd af van de individuele omstandigheden, en raadpleging van een advocaat is noodzakelijk om te beoordelen wat in jouw situatie mogelijk is.
Wat is het verschil tussen rijontzegging en rijbewijs invordering?
Rijbewijsinvordering en een ontzegging van de rijbevoegdheid zijn twee verschillende dingen die elkaar kunnen opvolgen, maar niet hetzelfde zijn. Invordering is een tijdelijke maatregel die de politie direct kan toepassen op heterdaad. Een OBM is een strafrechtelijke sanctie die alleen een rechter of het OM via een strafbeschikking kan opleggen.
Bij invordering neemt de politie je rijbewijs in. De officier van justitie heeft daarna tien kalenderdagen om te beslissen of het rijbewijs wordt ingehouden. Wordt er geen beslissing genomen binnen die termijn, dan moet het rijbewijs worden teruggegeven. De wet stelt geen maximum aan de inhoudingsduur, maar het rijbewijs moet altijd worden teruggegeven als de zaak niet binnen zes maanden op zitting staat.
De OBM volgt later, als onderdeel van de strafrechtelijke afhandeling via een strafbeschikking of vonnis. De periode dat je rijbewijs al was ingehouden, wordt in mindering gebracht op de OBM. Zowel na invordering als na een vordering tot overgifte geldt onmiddellijk een rijverbod op grond van artikel 9 WVW. Rijden daarna is een misdrijf, geen overtreding.
Naast de strafrechtelijke procedure kan bij rijden onder invloed ook een separate CBR-procedure lopen. Het CBR legt maatregelen op op basis van verminderde rijvaardigheid of rijgeschiktheid, volledig los van wat de rechter beslist. Het CBR kan daarbij niet afwijken op grond van persoonlijke omstandigheden.
Hoe kan een advocaat de duur van een rijontzegging beperken?
Een advocaat kan op meerdere momenten ingrijpen om de duur van een OBM te beperken of de gevolgen te verzachten. Dat begint al bij de invordering zelf, en loopt door tot aan de zitting.
Concreet kan een advocaat het volgende doen:
- Een klaagschrift indienen om het rijbewijs zo snel mogelijk terug te krijgen tijdens de procedure. Er geldt geen wettelijke vervaltermijn voor een klaagschrift, maar het juiste moment is afhankelijk van de strategie. Overleg met een advocaat is noodzakelijk om te bepalen wanneer indienen het meeste effect heeft.
- De feiten en omstandigheden van jouw zaak uitwerken: was de meting correct? Zijn er procedurele fouten gemaakt? Zijn er verzachtende omstandigheden die de rechter moet meewegen?
- Argumenten aanvoeren voor een voorwaardelijke OBM, bijvoorbeeld als je rijbewijs noodzakelijk is voor werk of mantelzorg.
- Bij een strafbeschikking: verzet instellen en de zaak alsnog voor de rechter brengen als dat strategisch beter is.
Veel mensen denken dat een advocaat inschakelen de zaak verzwaart of dat de rechter dat verkeerd opvat. Dat klopt niet. Rechters en officieren van justitie waarderen het juist als iemand zijn zaak serieus neemt en professionele bijstand inschakelt. Het laat zien dat je de situatie begrijpt en verantwoordelijkheid neemt. Meer informatie over de rechtsgebieden waarin we actief zijn, vind je op onze website.
Wat gebeurt er als je rijdt tijdens een rijontzegging?
Rijden tijdens een OBM of terwijl je rijbewijs is ingevorderd, is een misdrijf op grond van artikel 9 lid 7 WVW. Dat is geen kleine overtreding. Volgens de LOVS-oriëntatiepunten staat hier bij een eerste overtreding al twee weken gevangenisstraf op, plus een nieuwe beschikking tot rijverbod.
De politie is verplicht je bij de invordering uitdrukkelijk te waarschuwen dat rijden daarna strafbaar is. Die waarschuwing verandert niets aan de ernst van de situatie: de gevolgen zijn direct en zwaar. Een nieuwe veroordeling voor rijden tijdens een OBM maakt ook de hoofdzaak aanzienlijk zwaarder.
Kortom: ook als je rijbewijs noodzakelijk is voor je werk of voor de zorg van anderen, is rijden tijdens een rijontzegging of invordering geen optie. Zet die energie in op het inschakelen van hulp om het rijbewijs zo snel mogelijk terug te krijgen via de juiste juridische weg.
Hoe wij helpen als je rijbewijs is ingevorderd
Als je rijbewijs is ingevorderd of als je een OBM verwacht, is snel handelen belangrijk. Wij helpen je direct, zonder dat je eerst naar kantoor hoeft te komen. Dit is wat we voor je kunnen doen:
- Direct beoordelen of een klaagschrift kans van slagen heeft in jouw situatie
- Het klaagschrift opstellen en indienen om je rijbewijs zo snel mogelijk terug te krijgen
- Je begeleiden bij de strafzaak, van strafbeschikking tot zitting
- Argumenten uitwerken voor een voorwaardelijke OBM of een lagere straf
- Je informeren over kosten en de mogelijkheid van gefinancierde rechtsbijstand, waarbij de eigen bijdrage vanaf 188 euro begint
Het eerste gesprek is altijd vrijblijvend. Je belt of app’t ons, en we leggen direct uit wat er in jouw situatie mogelijk is. Geen formulieren, geen wachttijd, geen verrassingen over kosten. Bekijk ons team of neem direct contact met ons op via telefoon, WhatsApp of het contactformulier. Ook in het weekend.
