Ja, het delen van naaktfoto’s zonder toestemming is strafbaar in Nederland. Sinds 1 januari 2020 valt dit onder de strafbaarstelling van misbruik van seksueel beeldmateriaal, ook wel bekend als de wraakpornowet. Je riskeert een gevangenisstraf van maximaal twee jaar. Het maakt niet uit of je de beelden zelf hebt gemaakt of van iemand anders hebt ontvangen: zodra je ze zonder toestemming verspreidt of openbaar maakt, ben je strafbaar.
In dit artikel lees je welke wet precies van toepassing is, welke straffen er staan op het verspreiden van intieme beelden, wanneer het delen van naaktbeelden niet strafbaar is, wat je kunt doen als slachtoffer en hoe een strafrechtadvocaat je kan bijstaan.
Welke wet beschermt tegen het verspreiden van intieme beelden?
De artikelen 139h tot en met 139k van het Wetboek van Strafrecht beschermen tegen het verspreiden van intieme beelden zonder toestemming. Deze bepalingen zijn op 1 januari 2020 in werking getreden en staan volledig los van de Wet seksuele misdrijven die per 1 juli 2024 is ingevoerd. Het gaat om een zelfstandige strafbaarstelling die specifiek gericht is op misbruik van seksueel beeldmateriaal.
De wet maakt drie gedragingen strafbaar:
- Het zonder toestemming maken van seksueel beeldmateriaal van iemand anders
- Het bezitten en verspreiden van zulke beelden zonder toestemming
- Het openbaar maken van seksueel beeldmateriaal van iemand anders, wetende dat dit nadelig voor die persoon kan zijn
Het begrip “seksueel beeldmateriaal” is breed. Denk aan naaktfoto’s, intieme video’s en ander materiaal waarop iemand herkenbaar in een seksuele context te zien is. Of het materiaal oorspronkelijk met toestemming is gemaakt, bijvoorbeeld binnen een relatie, doet er niet toe. Het gaat erom dat de verspreiding of openbaarmaking zonder toestemming plaatsvindt.
Welke straffen staan op het delen van naaktfoto’s zonder toestemming?
Op het delen van naaktfoto’s zonder toestemming staat een maximale gevangenisstraf van twee jaar. Dit geldt voor het openbaar maken van seksueel beeldmateriaal terwijl je weet dat dit nadelig kan zijn voor de afgebeelde persoon. De rechter bepaalt de uiteindelijke straf op basis van de specifieke omstandigheden van de zaak.
In de praktijk spelen verschillende factoren mee bij het bepalen van de strafmaat:
- De omvang van de verspreiding: is het materiaal naar één persoon gestuurd of op een openbaar platform geplaatst?
- De intentie: was er sprake van wraak, chantage of een ander motief?
- De gevolgen voor het slachtoffer: denk aan psychische schade, reputatieschade of verlies van werk
- Recidive: heb je eerder soortgelijke feiten gepleegd?
Naast een gevangenisstraf kan de rechter ook een taakstraf, een geldboete of een combinatie daarvan opleggen. Daarnaast kan het slachtoffer een schadevergoeding vorderen als benadeelde partij in het strafproces. De werkelijke strafeis en uitkomst wijken in de praktijk altijd af, afhankelijk van de specifieke omstandigheden van jouw zaak.
Wanneer is het delen van naaktbeelden niet strafbaar?
Het delen van naaktbeelden is niet strafbaar wanneer de afgebeelde persoon uitdrukkelijk toestemming heeft gegeven voor zowel het maken als het verspreiden van het materiaal. Toestemming voor het maken van een foto betekent niet automatisch toestemming voor het delen ervan. Beide momenten vereisen afzonderlijke, bewuste instemming.
Er zijn enkele situaties waarin het delen van naaktbeelden niet onder de strafbaarstelling valt:
- Toestemming voor verspreiding: de afgebeelde persoon heeft expliciet ingestemd met het delen van het materiaal, en die toestemming is niet ingetrokken
- Niet herkenbaar: als de persoon op het beeldmateriaal op geen enkele manier te identificeren is, is er in beginsel geen sprake van benadeling
- Journalistieke of wetenschappelijke context: in uitzonderlijke gevallen kan een beroep op de persvrijheid of wetenschappelijk belang een rol spelen, maar dit wordt zeer streng getoetst
Let op: toestemming die onder druk of door misleiding tot stand is gekomen, geldt niet als geldige toestemming. En als iemand de toestemming intrekt, mag je het materiaal vanaf dat moment niet meer verspreiden. Twijfel je of jouw situatie strafbaar is? Dan is het verstandig om juridisch advies in te winnen voordat je actie onderneemt. Binnen het strafrecht en aanverwante rechtsgebieden zijn de grenzen soms dunner dan je denkt.
Wat kun je doen als slachtoffer van verspreiding van intieme beelden?
Als slachtoffer van verspreiding van intieme beelden kun je aangifte doen bij de politie, een verwijderverzoek indienen bij het platform en een schadevergoeding vorderen. Hoe sneller je handelt, hoe groter de kans dat verdere verspreiding wordt beperkt.
Aangifte doen en bewijsmateriaal veiligstellen
Doe zo snel mogelijk aangifte bij de politie. Misbruik van seksueel beeldmateriaal is een strafbaar feit en het Openbaar Ministerie kan vervolging instarten. Voordat je aangifte doet, is het belangrijk om bewijsmateriaal veilig te stellen. Maak screenshots van de beelden, de URL’s waar ze staan en eventuele berichten van de verspreider. Sla deze op een veilige plek op. Dit bewijs is nodig voor zowel de strafrechtelijke procedure als een eventuele civiele vordering.
Verwijdering en verdere stappen
Dien een verwijderverzoek in bij het platform waarop de beelden staan. De meeste sociale media en websites hebben een meldprocedure voor niet-consensueel intiem beeldmateriaal. Platforms als Facebook, Instagram en Google hebben speciale formulieren hiervoor. Daarnaast kun je contact opnemen met de Autoriteit Persoonsgegevens als het platform niet meewerkt.
Je kunt ook hulp zoeken bij het Centrum Seksueel Geweld (0800-0188) of bij Helpwanted.nl, dat gespecialiseerd is in online seksueel misbruik. Zij kunnen je begeleiden bij het verwijderproces en emotionele ondersteuning bieden. De bewijslast ligt bij het OM, niet bij jou. Maar hoe meer bewijs je zelf kunt aanleveren, hoe sterker de zaak wordt.
Hoe kan een strafrechtadvocaat helpen bij zaken rond naaktfoto’s?
Een strafrechtadvocaat kan je bijstaan bij het opbouwen van je verdediging als verdachte, of je begeleiden bij het doen van aangifte als slachtoffer. Zowel voor verdachten als voor slachtoffers geldt: vroeg juridisch advies inwinnen maakt een groot verschil in het verloop van de zaak.
Ben je verdachte? Dan bepaalt een advocaat samen met jou de strategie. Moet je verklaren of juist zwijgen bij het politieverhoor? Is het beeldmateriaal rechtmatig verkregen door de politie? Zijn er verweren mogelijk rondom toestemming of herkenbaarheid? Dit zijn keuzes die je het beste niet alleen maakt, zeker niet onder de emotionele druk die bij dit soort zaken hoort. Het is normaal om in verwarring te zijn als je wordt geconfronteerd met een verdenking. Een advocaat neemt die last van je over, zodat jij niet hoeft te navigeren in een procedure die je niet kent.
Ben je slachtoffer? Dan kan een advocaat je helpen bij het doen van aangifte, het vorderen van schadevergoeding en het bewaken van je belangen tijdens het strafproces.
Hoe wij helpen bij zaken rond naaktfoto’s en intiem beeldmateriaal
Of je nu verdachte bent of slachtoffer: wij staan je bij in elke fase van de procedure. Ons team heeft ruime ervaring met zedenzaken en weet welke strategische keuzes het verschil maken.
- Direct beschikbaar: ook in het weekend en buiten kantooruren, want dit soort zaken wacht niet
- Voorbereiding op het verhoor: we bereiden je grondig voor, zodat je weet wat je kunt verwachten en welke rechten je hebt
- Geen kantoorbezoek nodig: we schakelen snel en werken door heel Nederland
- Gefinancierde rechtsbijstand: we werken ook op toevoegingsbasis, met een eigen bijdrage vanaf 188 euro. Financiën hoeven geen drempel te zijn
- Gratis kennismakingsgesprek: we bespreken je situatie vrijblijvend en zijn transparant over kansen, aanpak en kosten
Bekijk ons team van strafrechtadvocaten of neem direct contact met ons op voor een vrijblijvend gesprek. Hoe eerder je belt, hoe meer we voor je kunnen betekenen.
