Bij een opgelegde ontzegging van de rijbevoegdheid (OBM) heb je het recht om de zaak aan te vechten, een klaagschrift in te dienen en juridische bijstand in te schakelen. Je rijbewijs kan bovendien worden teruggegeven als de officier van justitie niet binnen tien dagen beslist over inhouding, of als de zaak niet binnen zes maanden op zitting staat. Hieronder beantwoorden we de meest gestelde vragen over wat je rechten zijn en wat je concreet kunt doen.
Wat is het verschil tussen een rijontzegging en een rijbewijsinvordering?
Een rijbewijsinvordering is een tijdelijke maatregel die de politie op heterdaad kan opleggen, waarbij je rijbewijs direct wordt ingenomen. Een ontzegging van de rijbevoegdheid (OBM) is een strafrechtelijke sanctie die de rechter of officier van justitie oplegt als onderdeel van de strafzaak zelf.
Dit verschil is belangrijk om te begrijpen, want de twee procedures lopen niet altijd gelijk op. Bij een invordering neemt de politie je rijbewijs ter plekke in. Daarna beslist de officier van justitie binnen tien kalenderdagen of het rijbewijs wordt ingehouden totdat de zaak is afgerond. Pas later, bij de uitkomst van de strafzaak, kan een OBM worden opgelegd als definitieve sanctie.
Een OBM kan alleen worden opgelegd via een strafbeschikking of een rechterlijke uitspraak. De periode dat je rijbewijs al was ingevorderd, wordt in mindering gebracht op de duur van een eventuele OBM. Invordering kan alleen op heterdaad plaatsvinden. Word je pas later geconfronteerd met een verdenking, dan bestaat er geen grondslag voor invordering, al kan er later nog wel een OBM worden opgelegd.
Wil je meer weten over hoe dit soort zaken juridisch worden behandeld? Bekijk dan ons overzicht van verkeersstrafrecht voor een volledig beeld van de procedure.
Welke rechten heb je als je rijbewijs wordt ingevorderd?
Als je rijbewijs wordt ingevorderd, heb je het recht op teruggave als de officier van justitie niet binnen tien kalenderdagen beslist over inhouding. Je hebt ook het recht om een klaagschrift in te dienen en om juridische bijstand in te schakelen, ook al is de zaak nog niet voor de rechter gekomen.
Concreet betekent dit het volgende. De officier van justitie heeft tien dagen de tijd om te beslissen of je rijbewijs wordt ingehouden. Neemt hij of zij die beslissing niet op tijd, dan moet je rijbewijs onmiddellijk worden teruggegeven. Hetzelfde geldt als er ernstige twijfel bestaat of er überhaupt een onvoorwaardelijke OBM zal worden opgelegd, of als die OBM naar verwachting korter zal duren dan de periode dat je rijbewijs al is ingehouden.
Daarnaast geldt: als de zaak niet binnen zes maanden na invordering op zitting staat en er ook geen strafbeschikking is uitgevaardigd, moet je rijbewijs worden teruggegeven, ook als de vastgestelde inhoudingstermijn nog niet verstreken is. Dit zijn harde wettelijke verplichtingen, geen gunsten.
Belangrijk om te weten: zodra je rijbewijs is ingevorderd of de overgifte is gevorderd, geldt er onmiddellijk een rijverbod. Rijden daarna is een misdrijf op grond van artikel 9 WVW, met als oriëntatiepunt bij een eerste overtreding al twee weken gevangenisstraf plus een rijverbod.
Hoe kun je een opgelegde rijontzegging aanvechten?
Een opgelegde ontzegging van de rijbevoegdheid kun je aanvechten via een klaagschrift bij de rechter-commissaris of via verzet tegen een strafbeschikking. Welke route van toepassing is, hangt af van hoe de OBM is opgelegd: via een strafbeschikking of via een rechterlijke uitspraak.
Is de OBM opgelegd via een strafbeschikking, dan kun je daartegen verzet aantekenen. De zaak wordt dan alsnog aan de rechter voorgelegd. Is de OBM opgelegd door de rechter, dan staat hoger beroep open. Naast de aanvechting van de OBM zelf kun je ook een klaagschrift indienen over de inhouding van je rijbewijs tijdens de procedure. Er geldt geen wettelijke vervaltermijn voor een klaagschrift, maar het moment van indienen is strategisch belangrijk. Overleg daarover met een advocaat.
Strafvervolging verloopt via drie routes: een strafbeschikking zonder hoorzitting, een strafbeschikking na een OM-hoorzitting, of een dagvaarding. Overtredingen komen voor de kantonrechter, misdrijven voor de politierechter of meervoudige kamer. Bij zaken op grond van artikel 6 WVW, zoals ernstige verkeersongevallen, is de meervoudige kamer gebruikelijk vanwege de complexiteit.
Wat gebeurt er als je niet reageert op een rijontzegging?
Als je niet reageert op een strafbeschikking met een OBM, wordt die strafbeschikking onherroepelijk. De ontzegging van de rijbevoegdheid gaat dan in en je rijbewijs blijft ingehouden voor de duur van de opgelegde OBM. Je verliest ook het recht om verzet aan te tekenen.
Een strafbeschikking is geen gewone verkeersboete. Het is een aantekening op je strafblad en wordt door de overheid gelijkgesteld aan een rechterlijke veroordeling. Niet reageren heeft dus gevolgen die verder gaan dan het rijbewijs alleen.
Bovendien: als je tijdens de procedure gewoon blijft rijden terwijl je rijbewijs is ingevorderd, riskeer je een aparte strafvervolging voor dat feit. Niet handelen is dus geen neutrale keuze. Het is een keuze met concrete juridische gevolgen.
Wil je begrijpen welke rechtsgebieden van toepassing zijn op jouw situatie? Op ons overzicht vind je meer informatie over de verschillende strafrechtelijke procedures.
Kan een advocaat je rijbewijs sneller terugkrijgen?
Ja, een advocaat kan actief bijdragen aan een snellere teruggave van je rijbewijs. Door een klaagschrift in te dienen, de tiendagentermijn te bewaken en te controleren of aan alle wettelijke voorwaarden voor inhouding is voldaan, kan een advocaat ervoor zorgen dat je rijbewijs eerder wordt teruggegeven dan zonder tussenkomst het geval zou zijn.
Veel mensen denken dat een advocaat inschakelen de zaak verzwaart of dat de rechter dat verkeerd opvat. Dat klopt niet. Rechters en officieren van justitie waarderen het juist als iemand zijn zaak serieus neemt en professionele bijstand inschakelt. Het laat zien dat je verantwoordelijkheid neemt.
Een advocaat kan ook snel schakelen. Zonder dat er eerst een kantoorbezoek nodig is, kan er direct worden gekeken wat er in jouw situatie mogelijk is. Dat is relevant als je rijbewijs nodig hebt voor je werk of voor mantelzorg, want elke dag telt.
Maak je je zorgen over de kosten? Dat is begrijpelijk, maar bellen kost je niets. Het eerste gesprek is vrijblijvend. Bovendien werken wij ook op basis van gefinancierde rechtsbijstand, waarbij de eigen bijdrage vanaf 188 euro begint voor een volledige zaakbehandeling. Financiën hoeven geen drempel te zijn.
Wat zijn je rechten bij een rijontzegging door alcohol of drugs?
Bij een OBM wegens rijden onder invloed heb je dezelfde rechten als bij elke andere rijontzegging: recht op teruggave als de wettelijke termijnen niet worden nageleefd, recht op een klaagschrift en recht op juridische bijstand. Maar er spelen ook aanvullende procedures mee die je moet kennen.
De grens voor verplichte invordering verschilt per bestuurder. Voor ervaren bestuurders geldt een grens van 570 µg/l uitgeademde lucht of 1,3 mg/ml bloed. Voor beginnende bestuurders ligt die grens lager: 350 µg/l of 0,8 mg/ml. Bij overschrijding van deze grenzen geldt een wettelijk vermoeden van recidivegevaar, wat betekent dat inhouding de standaard is, tenzij er bijzondere omstandigheden zijn.
Naast de strafrechtelijke procedure loopt er bij rijden onder invloed vaak ook een separate CBR-procedure. Die procedure is bestuursrechtelijk van aard en staat volledig los van de strafzaak. Het CBR kan maatregelen opleggen zoals een educatieve maatregel alcohol (EMA) of een onderzoek naar rijgeschiktheid. Het CBR kan die maatregelen niet aanpassen op basis van persoonlijke omstandigheden. De uitkomst van de strafzaak heeft geen directe invloed op wat het CBR beslist.
Dit maakt alcohol- en drugszaken complexer dan andere rijbewijszaken. Je hebt te maken met twee parallelle trajecten, elk met eigen regels, termijnen en gevolgen. Hoe jouw situatie er precies uitziet, hangt af van de specifieke omstandigheden. Raadpleeg altijd een gespecialiseerde advocaat om te weten wat er in jouw geval mogelijk is.
Hoe wij helpen als je rijbewijs is ingevorderd
Als je rijbewijs is ingevorderd of je een OBM hebt gekregen, is snel handelen belangrijk. Wij helpen je direct, zonder dat je eerst naar kantoor hoeft te komen. Dit is wat we voor je kunnen doen:
- Klaagschrift indienen om je rijbewijs zo snel mogelijk terug te krijgen, ook als je het nodig hebt voor werk of zorg
- Tiendagentermijn bewaken en controleren of de officier van justitie zich aan de wettelijke verplichtingen houdt
- Verzet aantekenen tegen een strafbeschikking met OBM, zodat de zaak alsnog aan de rechter wordt voorgelegd
- Begeleiding bij de CBR-procedure, die naast de strafzaak kan lopen bij rijden onder invloed
- Transparant advies over kosten, inclusief de mogelijkheid van gefinancierde rechtsbijstand met een eigen bijdrage vanaf 188 euro
Ons team van advocaten is bereikbaar via telefoon en WhatsApp, ook in het weekend. Neem direct contact met ons op voor een vrijblijvend kennismakingsgesprek. Het eerste gesprek kost je niets, maar kan veel opleveren.
