Je rijbewijs kan voor de zitting worden teruggegeven als de officier van justitie besluit het niet in te houden, als de raadkamer een klaagschrift gegrond verklaart, of als de zaak niet binnen zes maanden op zitting staat. Of dat in jouw situatie haalbaar is, hangt af van de grond voor invordering, jouw persoonlijke omstandigheden en hoe snel je actie onderneemt. Dit artikel legt stap voor stap uit hoe de procedure werkt en wat er mogelijk is.
Wanneer mag de politie je rijbewijs innemen?
De politie mag je rijbewijs alleen innemen op heterdaad en alleen als er een van de vier wettelijke gronden aanwezig is. Die gronden zijn: rijden onder invloed (art. 8 WVW), weigeren mee te werken aan een adem- of bloedonderzoek (art. 163 WVW), meer dan 50 km/h te hard rijden bij staandehouding (of 30 km/h bij een bromfiets), en ernstig gevaar op de weg (art. 164 lid 3 WVW).
Bij rijden onder invloed gelden verschillende grenzen afhankelijk van je rijervaring. Ervaren bestuurders worden geconfronteerd met invordering bij een ademwaarde boven 570 µg/l of 1,3 mg/ml bloed. Beginnende bestuurders zitten al bij 350 µg/l of 0,8 mg/ml aan de grens. Bij snelheidsovertredingen geldt de grens van 50 km/h te hard alleen als je staande wordt gehouden op de plek zelf. Word je later thuis geconfronteerd met de verdenking, dan bestaat er geen grondslag voor invordering. Wel kan de rechter later nog een ontzegging van de rijbevoegdheid (OBM) opleggen.
Zodra de politie je rijbewijs inneemt of de overgifte vordert, geldt er direct een rijverbod op grond van art. 9 WVW. Rijden daarna is een misdrijf. Bij een eerste overtreding staat daar volgens de LOVS-oriëntatiepunten al twee weken gevangenisstraf op, plus een beschikking rijverbod. Dat is geen dreiging om je bang te maken, maar iets wat je echt moet weten.
Hoe lang mag de officier van justitie je rijbewijs vasthouden?
Na invordering heeft de officier van justitie (OvJ) tien kalenderdagen om te beslissen of het rijbewijs wordt ingehouden of teruggegeven. Doet de OvJ niets binnen die tien dagen, dan moet het rijbewijs onmiddellijk worden teruggegeven. Die beslissing mag de OvJ overigens niet overdragen aan iemand anders.
Besluit de OvJ tot inhouding, dan stelt de wet geen maximale duur vast. De inhoudingstermijn loopt op: van twee naar drie naar vier maanden, en in sommige gevallen zelfs langer dan twaalf maanden. Er is echter één harde grens: als de zaak niet binnen zes maanden na invordering op zitting staat, moet het rijbewijs altijd worden teruggegeven, ook als de vastgestelde inhoudingstermijn nog niet is verstreken.
Bij rijden onder invloed of excessieve snelheid geldt een wettelijk vermoeden van recidivegevaar. Inhouding is dan de standaard, tenzij er bijzondere omstandigheden zijn die daartegen pleiten. Bij weigering van medewerking aan een onderzoek of ernstig gevaar op de weg geldt dat vermoeden niet automatisch. Daar moet de OvJ concrete aanwijzingen voor herhaling aantonen om inhouding te rechtvaardigen.
Wat is een klaagschrift en hoe werkt het bij rijbewijsinvordering?
Een klaagschrift is een rechtsmiddel waarmee je de rechter vraagt om het ingehouden rijbewijs terug te geven. Je dient het in bij de griffie van de rechtbank in het arrondissement waar het feit heeft plaatsgevonden, zolang er nog geen vervolging is ingesteld. Is de vervolging al gestart, dan dien je het in bij het gerecht dat de zaak behandelt.
De raadkamer beoordeelt het klaagschrift zo snel mogelijk, nadat jij als belanghebbende bent gehoord. Je mag daarbij worden bijgestaan door een advocaat. Tegen de beslissing van de raadkamer staat binnen veertien dagen cassatieberoep open, zowel voor jou als voor het Openbaar Ministerie.
Belangrijk om te weten: er geldt geen wettelijke vervaltermijn voor het indienen van een klaagschrift. Je kunt het dus ook later nog indienen. Maar het moment waarop je het indient, is strategisch. Te vroeg kan nadelig zijn, te laat ook. Overleg met een gespecialiseerde verkeersstrafrechtadvocaat over het juiste moment is dan ook geen luxe, maar een verstandige stap.
In welke situaties geeft de rechter het rijbewijs eerder terug?
De rechter kan het rijbewijs eerder teruggeven als de raadkamer het klaagschrift gegrond verklaart. Dat gebeurt wanneer er ernstige twijfel bestaat of er uiteindelijk een onvoorwaardelijke ontzegging van de rijbevoegdheid (OBM) zal worden opgelegd, of wanneer die OBM naar verwachting korter zal zijn dan de al ingehouden periode.
Daarnaast zijn er situaties waarin de OvJ het rijbewijs verplicht moet teruggeven:
- De OvJ heeft de tien-dagentermijn laten verlopen zonder een beslissing te nemen
- Er bestaat ernstige twijfel of een onvoorwaardelijke OBM zal worden opgelegd
- Er bestaat ernstige twijfel of de OBM langer zal duren dan de al ingehouden periode
- De zaak staat niet binnen zes maanden na invordering op zitting
Persoonlijke omstandigheden zoals werk of mantelzorg wegen mee bij de beoordeling van het klaagschrift, maar zijn geen garantie. De uitkomst hangt altijd af van de concrete feiten in jouw zaak. Hoe sterker de onderbouwing van jouw belangen, hoe groter de kans dat de rechter daar iets mee doet.
Wat gebeurt er als je geen klaagschrift indient?
Als je geen klaagschrift indient, blijft je rijbewijs ingehouden totdat de zaak op zitting komt of de vastgestelde inhoudingstermijn verloopt. Je hebt dan geen actieve invloed op het moment van teruggave en bent volledig afhankelijk van de planning van het Openbaar Ministerie en de rechtbank.
Dat kan weken of maanden duren. In de tussentijd kun je niet rijden. Heb je een rijbewijs nodig voor je werk of voor de zorg voor anderen, dan is die periode ingrijpend. Niets doen is dus een keuze met gevolgen, geen neutrale optie.
Bovendien geldt: hoe langer je wacht, hoe minder ruimte er is om strategisch te handelen. Een advocaat die vroeg in het proces betrokken is, kan niet alleen een klaagschrift indienen, maar ook de rest van de procedure beter voorbereiden. Dat heeft effect op zowel de inhouding als op de uiteindelijke zitting. Meer over wat er bij een rijbewijszaak komt kijken, vind je in het overzicht van onze rechtsgebieden.
Helpt een advocaat bij het terugkrijgen van je rijbewijs voor de zitting?
Ja, een advocaat kan concreet helpen door een klaagschrift op te stellen en in te dienen, de timing daarvan strategisch te bepalen en jouw persoonlijke omstandigheden zo sterk mogelijk te onderbouwen. Dat vergroot de kans dat de rechter het rijbewijs eerder teruggeeft.
Een veelgehoorde zorg is dat een advocaat inschakelen de zaak zwaarder maakt of dat de rechter het verkeerd opvat. Dat klopt niet. Rechters en officieren van justitie waarderen het juist als iemand zijn zaak serieus neemt. Het laat zien dat je verantwoordelijkheid neemt, niet dat je iets te verbergen hebt.
Een andere zorg is de kosten. Die zijn begrijpelijk, maar hoeven geen drempel te zijn. Als je in aanmerking komt voor gefinancierde rechtsbijstand, begint de eigen bijdrage bij 188 euro voor een volledige zaakbehandeling. In het eerste gesprek wordt meteen duidelijk of dat voor jou van toepassing is. Dat gesprek is vrijblijvend en kost niets.
Let op: als je rijbewijs is ingevorderd wegens rijden onder invloed, loopt er naast de strafrechtelijke procedure ook een separate CBR-procedure. Die staat volledig los van de strafzaak en kan eigen maatregelen opleggen, ongeacht de uitkomst bij de rechter. Het CBR kan daarbij niet afwijken op basis van persoonlijke omstandigheden.
Hoe wij helpen als je rijbewijs is ingevorderd
Als je rijbewijs is ingevorderd en je wilt weten of je het voor de zitting kunt terugkrijgen, dan is snel handelen belangrijk. Wij helpen je daar direct bij, zonder dat je eerst naar kantoor hoeft te komen.
- We beoordelen je situatie direct en geven je eerlijk advies over wat er mogelijk is
- We stellen een klaagschrift op en bepalen samen met jou het beste moment om het in te dienen
- We onderbouwen jouw persoonlijke omstandigheden, zoals werk of mantelzorg, zo sterk mogelijk
- We begeleiden je door de hele procedure, van het eerste gesprek tot aan de zitting
- We werken ook op toevoegingsbasis, zodat kosten geen reden zijn om niets te doen
- We zijn bereikbaar via telefoon en WhatsApp, ook in het weekend, want incidenten houden zich niet aan kantooruren
De uitkomst hangt altijd af van jouw specifieke omstandigheden. Wat we wel kunnen zeggen: hoe eerder je contact opneemt, hoe meer er mogelijk is. Neem een kijkje bij ons team van strafrechtadvocaten of neem direct contact met ons op voor een vrijblijvend eerste gesprek.
