De duur van een ontzegging van de rijbevoegdheid (OBM) hangt af van meerdere factoren: het soort overtreding, hoe ver je boven de limiet zat, of je eerder iets op je kerfstok hebt, en of je een ervaren of beginnend bestuurder bent. Er is geen vaste straf die voor iedereen geldt. De rechter of het Openbaar Ministerie weegt alle omstandigheden mee, wat betekent dat de uitkomst per situatie sterk kan verschillen. In dit artikel beantwoorden we de meest gestelde vragen over de duur van een OBM, van de wettelijke grenzen tot wat een advocaat concreet voor je kan doen.
Welke factoren bepalen hoe lang een rijontzegging duurt?
De duur van een ontzegging van de rijbevoegdheid wordt bepaald door een combinatie van factoren: de aard en ernst van de overtreding, het alcoholpromillage of de gemeten snelheid, recidive, en of je een ervaren of beginnend bestuurder bent. De rechter of officier van justitie weegt al deze omstandigheden mee bij het opleggen van de sanctie.
De belangrijkste factoren op een rij:
- Soort overtreding: rijden onder invloed, een excessieve snelheidsovertreding of ernstig gevaarlijk rijgedrag leiden elk tot een andere beoordeling.
- Ernst van de overtreding: hoe hoger het promillage of hoe groter de snelheidsoverschrijding, hoe zwaarder de sanctie doorgaans uitvalt.
- Recidive: ben je eerder veroordeeld voor een soortgelijk feit? Dan houdt de rechter daar rekening mee, en de OBM loopt al snel fors op.
- Ervaren of beginnend bestuurder: beginnende bestuurders vallen onder een strengere norm. Voor hen geldt al een overtreding bij 350 µg/l adem of 0,8 mg/ml bloed, terwijl ervaren bestuurders pas over de grens gaan bij 570 µg/l of 1,3 mg/ml.
- Persoonlijke omstandigheden: de rechter kan meewegen of je rijbewijs noodzakelijk is voor je werk of zorgtaken, al is dat geen garantie voor een kortere straf.
De uitkomst hangt altijd af van de individuele omstandigheden van jouw zaak. Raadpleeg daarom een gespecialiseerde advocaat om te begrijpen wat in jouw situatie realistisch is. Bij verkeersstrafrecht draait het om de details, en die details maken het verschil.
Wat zijn de wettelijke minimale en maximale duur van een rijontzegging?
De wet stelt een minimum van zes maanden voor een ontzegging van de rijbevoegdheid bij rijden onder invloed, en een maximum van vijf jaar. Bij recidive kan de minimumtermijn oplopen. Voor andere overtredingen, zoals een excessieve snelheidsovertreding, gelden andere oriëntatiepunten zonder een wettelijk vastgelegd minimum.
In de praktijk werken rechters met de LOVS-oriëntatiepunten: richtlijnen die per categorie overtreding een gebruikelijk strafniveau aangeven. Die oriëntatiepunten zijn geen wet, maar rechters wijken er zelden zonder goede reden van af.
Wat betreft de inhouding van het rijbewijs voorafgaand aan de zitting: de wet stelt daar geen maximum aan. De inhouding kan oplopen van twee naar drie naar vier maanden en in sommige gevallen meer dan twaalf maanden duren. Wel geldt dat het rijbewijs altijd moet worden teruggegeven als de zaak niet binnen zes maanden op zitting staat. De periode dat je rijbewijs al is ingehouden, wordt later in mindering gebracht op de opgelegde OBM.
Hoe beïnvloedt alcoholpromillage de duur van de rijontzegging?
Hoe hoger het alcoholpromillage, hoe langer de ontzegging van de rijbevoegdheid doorgaans uitvalt. De LOVS-oriëntatiepunten zijn ingedeeld in categorieën op basis van het gemeten promillage, waarbij elke hogere categorie leidt tot een langere OBM en een hogere boete of taakstraf.
Voor ervaren bestuurders begint de grens voor een OBM bij 570 µg/l adem of 1,3 mg/ml bloed. Voor beginnende bestuurders ligt die grens lager: 350 µg/l of 0,8 mg/ml. Zit je net boven de grens als ervaren bestuurder, dan is de OBM korter dan wanneer je als beginnende bestuurder dezelfde waarde haalt.
Naast de strafrechtelijke procedure is het belangrijk te weten dat bij rijden onder invloed ook een separate CBR-procedure kan lopen. Het CBR legt eigen maatregelen op, zoals een educatieve maatregel of een rijgeschiktheidsonderzoek. Die procedure staat volledig los van de strafzaak en de uitkomst daarvan heeft geen invloed op wat het CBR beslist. Het CBR kan zijn maatregelen niet aanpassen op basis van persoonlijke omstandigheden.
Verschilt een rijontzegging van een CBR-maatregel?
Ja, een ontzegging van de rijbevoegdheid en een CBR-maatregel zijn twee volledig verschillende dingen. De OBM is een strafrechtelijke sanctie die door de rechter of het Openbaar Ministerie wordt opgelegd. Een CBR-maatregel is een bestuursrechtelijke maatregel die het CBR zelfstandig oplegt, onafhankelijk van de uitkomst van de strafzaak.
Het verschil in de praktijk:
- OBM: opgelegd via het strafrecht, heeft een vaste duur, wordt in mindering gebracht op de inhoudingsperiode.
- CBR-maatregel: kan bestaan uit een LEMA (Lichte Educatieve Maatregel Alcohol), EMA (Educatieve Maatregel Alcohol en drugs), of een rijgeschiktheidsonderzoek. Het CBR beslist op basis van de melding van de politie, niet op basis van de uitkomst bij de rechter.
Je kunt dus zowel een OBM als een CBR-maatregel krijgen voor hetzelfde incident. Ze lopen naast elkaar en zijn allebei van invloed op hoe lang je niet kunt rijden. Meer informatie over de verschillende rechtsgebieden die hierbij een rol spelen, helpt je om het totaalplaatje te begrijpen.
Kan een advocaat de duur van een rijontzegging verkorten?
Een advocaat kan in veel gevallen een positief verschil maken, maar gegarandeerde uitkomsten bestaan niet. Wat een advocaat concreet kan doen: de omstandigheden van jouw zaak zo volledig mogelijk voor het voetlicht brengen, verweer voeren op de feiten of de procedure, en in sommige gevallen een klaagschrift indienen om het rijbewijs tijdens de procedure terug te krijgen.
Veel mensen denken dat een advocaat inschakelen de zaak verzwaart of de rechter negatief beïnvloedt. Dat klopt niet. Rechters en officieren van justitie waarderen het juist als iemand zijn zaak serieus neemt en professionele bijstand inschakelt. Het laat zien dat je de situatie begrijpt en verantwoordelijkheid neemt.
Bij een klaagschrift is het goed om te weten dat er geen wettelijke vervaltermijn geldt voor het indienen ervan. Maar het moment waarop je het indient, maakt wel degelijk uit. Strategisch overleg met een advocaat over het juiste moment is daarom geen overbodige luxe, maar een noodzaak.
Wat betreft de kosten: als je niet direct de middelen hebt voor een advocaat, kom je mogelijk in aanmerking voor gefinancierde rechtsbijstand. De eigen bijdrage begint dan bij 188 euro voor een volledige zaakbehandeling. Het eerste gesprek is altijd vrijblijvend, dus bellen kost je niets.
Wat gebeurt er als je rijdt tijdens een rijontzegging?
Rijden tijdens een ontzegging van de rijbevoegdheid is een misdrijf op grond van artikel 9 van de Wegenverkeerswet 1994. Dat geldt ook als je rijbewijs is ingevorderd of als je de vordering tot overgifte hebt ontvangen maar het rijbewijs nog niet hebt afgegeven. In beide gevallen geldt onmiddellijk een rijverbod.
De gevolgen zijn serieus. Volgens de LOVS-oriëntatiepunten staat er bij een eerste overtreding al twee weken gevangenisstraf op, plus een nieuwe beschikking rijverbod. Bij recidive loopt dat verder op. Je maakt de situatie dus aanzienlijk erger dan die al is.
Kortom: ook als je rijbewijs noodzakelijk is voor je werk of voor mantelzorg, is rijden tijdens een OBM of inhouding geen optie. De risico’s wegen niet op tegen het tijdelijke gemak.
Hoe wij helpen als je rijbewijs is ingevorderd
Als je rijbewijs is ingevorderd of je een OBM verwacht, dan zijn dit de stappen waarbij wij je kunnen helpen:
- We beoordelen direct of er gronden zijn voor een klaagschrift om je rijbewijs zo snel mogelijk terug te krijgen.
- We voeren verweer op de feiten, de procedure en de omstandigheden van jouw zaak.
- We begeleiden je bij de zitting, of dat nu bij de kantonrechter of de politierechter is.
- We informeren je over de CBR-procedure en wat die naast de strafzaak voor je betekent.
- We werken ook op toevoegingsbasis, zodat kosten geen drempel hoeven te zijn. De eigen bijdrage begint bij 188 euro.
- We zijn bereikbaar via telefoon en WhatsApp, ook in het weekend, want incidenten houden zich niet aan kantooruren.
Wil je weten wat wij voor jou kunnen doen? Bekijk ons team van advocaten of neem direct contact met ons op voor een vrijblijvend eerste gesprek. De meter loopt pas als je dat wilt.
